درباره کارگاه طراحی اجتماعی
Social Design Workshop
مطالبات معماری و پاسخگویی مناسب به نیاز های کمی وکیفی جامعه تنها در ساختمان سازی در شهر ها و ویلا سازی در روستاها خلاصه نمی شود.
آیا تا زمانی که پروژه ای به ما پیشنهاد نشده باشد کاری از ما ساخته نیست؟
تقریباً همه ما معماران می دانیم یک ساختمان چگونه شکل می گیرد. آموخته ایم که یک ساختمان چگونه طراحی میشود. اما به تدریج که طراحی وسعت میگیرد و به طراحی مجتمع ها و کوی ها و محله ها و شهر و آبادی میرسیم وضعیت دانایی ما درباره شکل گیری این پدیده ها و طراحی آن ها پیچیده تر می شود.
در دورانی معمار شدیم که بیشتر شهرها و محله ها و روستاها شکل گرفتند و هزاران هزار معمار و شهرساز به جامعه حرفه ای افزوده شده اند. اما در تجربه زیسته خود بوضوح می بینیم که در قلمروهای مختلف مجتمع ها و شهرها و آبادی ها و محله هامان پاسخگوی نیازهای بهره برداران نیستیم.
می توان منتظر ماند تا یک کارفرما، طراحی یک ساختمان دیگر را به ما محول کند. میتوان کوشید و در یک رقابت بسیار فشرده به جستجو و جلب نظر کارفرمایان پرداخت و تولید و بازتولید ساختمان ها را به رسم متعارف ادامه داد. می توان مانند خیل انبوه صاحبان مدرک معماری و رشته های وابسته در بازار مستغلات زمین و ساختمان جذب شد و ساختمان تولید کرد و ساختمان تولید کرد برای گروه خاصی از جامعه که از توان مالی برخوردار هستند.
این فرایند یعنی ساز و کار شرکت کردن در تولید ساختمان و حضور یافتن در بازار زمین و ساختمان و یادگیری و تفکر درباره پروژه های خود تعریف، مسیری است که می خواهیم در این کارگاه مورد گفتگو و ارزیابی قرار دهیم به اتفاق بررسی کنیم که در این مسیر چه اتفاقی می افتد و این مسیر تا کنون به کجا و به کجاها رسیده و به کجا و به کجا خواهد رسید. جایگاه و نقش ما برای تحقق معماری در این مسیر کجاست. می خواهیم گفتگو کنیم آیا کالاهای تولید شده در مقیاسی وسیع تر پاسخگو هستند یا نیستند. سعی می کنیم بر ارزیابی این مسیر متمرکز شویم و با تکیه بر تجربه های زیسته خودمان، با توجه بر دیده ها و شنیده ها مان، به خودمان فرصت ارزیابی بدهیم من معمار و شهرساز چگونه می توانم در بهبود کیفیت فضاهای زیستی موجود در مقیاسی وسیع تر از ساختمانسازی موثر واقع شوم…
طراحی اجتماعی عبارتست از به کار بستن روش هائی از طراحی که در آن ها مواجهه با نیازهای اجتماعی در صدر این روش ها قرار می گیرد.
در این کارگاه تجربه های صورت گرفته در پیش و پس از انقلاب در زمینه طراحی اجتماعی معرفی و تشریح می شوند.
محمدرضا حائری مازندرانی
۲۰ تیر ۱۴۰۱